Περιγραφή του Έργου

Τα τελευταία χρόνια, η ραγδαία ανάπτυξη του διαδικτύου ως μέσου επικοινωνίας, σε συνδυασμό με την ανωνυμία που προσφέρει, έχει δημιουργήσει πρόσφορο έδαφος για την εξάπλωση ενεργειών με κίνητρο το μίσος στον κυβερνοχώρο, όπως η παρενόχληση και οι εκφράσεις μίσους, οι οποίες πλέον βρίσκονται εκτός της σφαίρας των παραδοσιακών μεθόδων επιβολής του νόμου και των ποινικών διώξεων. Επομένως, κρίνεται αναγκαία, και παράλληλα αποτελεί τον κεντρικό άξονα του έργου, η άμεση δράση για την καταπολέμηση του φαινομένου αυτού, που προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τα ανθρώπινα δικαιώματα, τόσο σε επίπεδο μεμονωμένων χρηστών όσο και σε επίπεδο παρόχων Internet.

 

Σε αρκετές ιστοσελίδες υπάρχει ένα υπεύθυνος ή μία ομάδα διαχείρισης περιεχομένου που αναλαμβάνει/-ουν τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας και την κατάλληλη συμμόρφωση προς τους κανόνες της ιστοσελίδας ή του forum. Επίσης, υπάρχουν ιστοσελίδες, κοινωνικά δίκτυα και fora που συγκροτούν ομάδες από μέλη του προσωπικού τους, οι οποίες ελέγχουν και αξιολογούν καταγγελίες ρητορικής μίσους. Όμως, ένα από τα συνηθέστερα πρακτικά προβλήματα που προκύπτουν κατά την αναζήτηση περιστατικών ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο είναι ότι σπανίως αποδίδονται ευθύνες στους δημιουργούς των κειμένων αυτών, διότι είναι δύσκολος ο εντοπισμός και η πιστοποίηση της ταυτότητας των χρηστών.

 

Ύστερα από συζητήσεις που προηγήθηκαν στην ΕΕ και σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ετήσιου Συνεδρίου για τα Θεμελιώδη Δικαιώματα το 2015, κρίνεται απαραίτητη η ανάπτυξη διαλόγου σε ευρωπαϊκό επίπεδο με εταιρείες και επαγγελματίες πληροφορικής καθώς και με αρμόδιους φορείς για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο. Επομένως, η δημιουργία εναλλακτικών αφηγήσεων και η προώθηση της παιδείας στα μέσα επικοινωνίας είναι αποφασιστικής σημασίας για την οικοδόμηση μίας ανοιχτής και ανεκτικής κοινωνίας χωρίς αποκλεισμούς.

 

Το έργο WORDS ARE STONES επιδιώκει την άμεση καταγγελία περιστατικών ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο και τη συνεργασία με εταιρείες πληροφορικής και τα μέσα ενημέρωσης με απώτερο στόχο την καταπολέμηση της παράνομης ρητορικής μίσους και την προώθηση εναλλακτικών αφηγήσεων που προέρχονται από την κοινωνία των πολιτών. Ο παραπάνω στόχος θα πραγματοποιηθεί μέσω της διοργάνωσης δραστηριοτήτων:

α.) υποστήριξης της κοινωνίας των πολιτών στη δημιουργία εναλλακτικών αφηγήσεων στο διαδίκτυο.
β.) ενίσχυσης της παιδείας στα μέσα (μέσω της παροχής σχετικής εκπαίδευσης και διάδοσης αποτελεσμάτων) και της ευαισθητοποίησης των μέσων ενημέρωσης σε θέματα που αφορούν την προώθηση του σεβασμού της διαφορετικότητας και της ανεκτικότητας.

Βασικός στόχος του έργου είναι η καταπολέμηση του ρατσισμού και των διακρίσεων στην ηλεκτρονική έκφραση της ρητορικής μίσους, εφοδιάζοντας νεαρούς διαχειριστές κοινωνικών δικτύων, bloggers, online ακτιβιστές, YouTubers και γενικά άτομα νεαρής ηλικίας με τις ικανότητες που είναι απαραίτητες για να αναγνωρίσουν και να ενεργήσουν ενάντια σε ανάλογες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Στο επίκεντρο του έργου βρίσκεται η αντίληψη ότι ο διαδικτυακός χώρος ταυτίζεται με τον δημόσιο χώρο, γεγονός που συνεπάγεται ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα θα πρέπει να προστατεύονται στο διαδίκτυο, όπως και στην υπόλοιπη κοινωνία. Τα αποτελέσματα που θα προκύψουν από την υλοποίηση του έργου (σε συνεργασία με εταίρους από την Ιταλία, τη Βουλγαρία, την Ελλάδα, τη Ρουμανία, την Ισπανία, την Ουγγαρία, την Τσεχία και τη Λιθουανία) αναμένεται να έχουν πολλαπλά οφέλη σε χώρες στις οποίες η ρητορική μίσους εκδηλώνεται εξαιτίας της σύνθεσης του πληθυσμού καθώς επίσης, σε χώρες στις οποίες διαφέρει σημαντικά ο τρόπος πολιτικής αντιμετώπισης και δράσης ενάντια στη ρητορική μίσους στο διαδίκτυο. Συνεπώς, η επίτευξη αυτού του στόχου θα συμβάλει στη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Δικτύου με σκοπό την ενθάρρυνση της διεθνούς συνεργασίας σε θέματα ρητορικής μίσους και την προώθηση μίας συνεχούς ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών.

 

Πιο συγκεκριμένα, στις δραστηριότητες του έργου περιλαμβάνονται:

  • Η διοργάνωση ενός προγράμματος εκπαίδευσης των εκπαιδευτών στην Ιταλία για νεαρούς Social Media Managers, bloggers, online ακτιβιστές, YouTubers και η αναπαραγωγή του σε κάθε συμμετέχουσα χώρα
  • Η διοργάνωση μίας Εκστρατείας της Νεολαίας με τη συνδρομή των ΜΜΕ (“Youth media campaign”) που θα συνδυάζει διαδικτυακές και μη διαδικτυακές τοπικές δραστηριότητες. Το υλικό που θα προκύψει θα αποτελέσει τη βάση για το “WORDS ARE STONES hate speech award”, ένα βραβείο κατά της ρητορικής μίσους, το οποίο θα αποδοθεί κατόπιν ψηφοφορίας σε υποψηφίους για την καλύτερη διαχείριση της ρητορικής μίσους και για την καλύτερη συμπεριφορά χρήστη στο διαδίκτυο.

Το έργο απευθύνεται στις εξής ομάδες-στόχου:

  • Νεαρούς bloggers, ακτιβιστές που δραστηριοποιούνται στα κοινωνικά δίκτυα, υπεύθυνους διαχείρισης κοινοτήτων, ηλικίας 18-30 ετών, με αποδεδειγμένη ικανότητα κινητοποίησης της νεολαίας στο διαδίκτυο. Ο λόγος για τον οποίο επιλέχθηκε η συγκεκριμένη ομάδα είναι η αποφυγή δημιουργίας ενός φαύλου κύκλου υποκίνησης του μίσους εναντίον ατόμων ή ομάδων βάσει ορισμένων χαρακτηριστικών τους από χρήστες του διαδικτύου. Η συγκεκριμένη ομάδα-στόχος, μέσω της παροχής των κατάλληλων εφοδίων, έχει τη δυνατότητα να ενθαρρύνει έναν ενάρετο κύκλο, καθώς τα Nέα Mέσα μπορούν να εξουδετερώσουν τις αρνητικές συνέπειες της ρητορικής μίσους.
  • Νέοι/-ες ηλικίας 14-25 ετών. Πρόκειται για τη λεγόμενη «Δεύτερη Γενιά του Διαδικτύου» (‘Web 2.0’ generation) που είναι περισσότερο εξοικειωμένη με τις διάφορες υπηρεσίες του διαδικτύου και παράλληλα είναι σε θέση να τις αξιοποιήσει πλήρως. Επιπλέον, οι νέοι αυτής της ηλικιακής ομάδας μπορούν να αναγνωρίσουν τα είδη των ιστοσελίδων που προσελκύουν τους συνομηλίκους τους και τα προβλήματα που τους απασχολούν. Ακόμη, μπορούν να καταθέσουν την προσωπική τους μαρτυρία για οποιαδήποτε μορφή ρητορικής μίσους έχουν βιώσει ή για ιστοσελίδες μίσους που γνωρίζουν άτομα της ηλικίας τους. Με λίγα λόγια, οι νέοι είναι «ειδικοί» σε θέματα που προβληματίζουν τη γενιά τους. Από αυτή την άποψη, διαθέτουν ένα συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των «επαγγελματιών» εκπαιδευτών ή των ειδικών σε θέματα κυβερνομίσους. Ωστόσο, παρά την εξοικείωση των νέων με τη χρήση του διαδικτύου, ένα πολύ μικρό ποσοστό της ομάδας αυτής, αλλά και του συνολικού πληθυσμού, έχει ολοκληρωμένες γνώσεις των τεχνολογιών που συνοδεύουν τις τεχνικές που χρησιμοποιούν καθημερινά.

 

Το πρόγραμμα εκπαίδευσης που θα καταρτιστεί στο πλαίσιο υλοποίησης του έργου αναμένεται να ωφελήσει νεαρούς bloggers, ακτιβιστές που δραστηριοποιούνται στα κοινωνικά δίκτυα, υπεύθυνους διαχείρισης κοινοτήτων και γενικά άτομα νεαρής ηλικίας που θα αποκομίσουν πολύτιμες γνώσεις από όλες τις δραστηριότητες της ενημερωτικής εκστρατείας. Κατά το πρώτο στάδιο του έργου, θα ασχοληθούμε με εκπροσώπους χωρών που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα ρητορικής μίσους λόγω της ισχύουσας πολιτικής κατάστασης και της σύνθεσης του πληθυσμού τους.